Podstawowe rytmy tańca arabskiego

1. Ogólne zasady odczytywania rytmu.

Jak odczytać zapis rytmu:

D (DUM) – czysty, niski, akcentowany dźwięk,
T (Tek) – czysty, wysoki, akcentowany dźwięk,
- - odstęp między uderzeniami
t (te) – czysty, wysoki, nieakcentowany dźwięk (na bębnie – prawą ręką),
k (ka) – czysty, wysoki, nieakcentowany dźwięk (na bębnie – lewą ręką),
S (Slap) – głuchy, niski, akcentowany dźwięk
_ – pauza, długością odpowiadająca wypowiadanemu „i”

W pisemnych schematach rytmów wielkimi literami oznaczane są akcentowane dźwięki, małymi – wypełnienie.

Np. D-T-__T-D-__T-__ czyta się: DUM-Tek-(i)-Tek-DUM-(i)-Tek-(i),
а D-T-kkT-D-kkT-kk czyta się: DUM-Tek-kakaTek-DUM-kakaTek-kaka.

Jeśli powtórzyć tę frazę kilka razy, płynnie przechodząc z jej końca na początek – otrzyma się rytm. Skróty służą wyłącznie do przedstawienia na schemacie, jak uderzenia układają się w 4/4, 8/4 lub inne metrum.

2. Podstawowe rytmy.

Maksum – rytm szeroko rozpowszechniony, można go usłyszeć w dowolnej muzyce krajów bliskowschodnich i śródziemnomorskich. Prosty maksum jest podstawą wielu innych rytmów i odgrywa szczególną rolę we współczesnej i folklorystycznej muzyce Egiptu.

Maksum 4/4

1-+-2-+-3-+-4-+-|
D-T-__T-D-__T-__| podstawowy
D-T-kkT-D-kkT-kk| wypełniony
D-S-tkS-D-tkS-tk| akcentowany
„Chodzony maksum” 4/4
1-+-2-+-3-+-4-+-|
D-T-k-T-D-k-T—| podstawowy
D-T-k-T-D-k-T-tk| z mostem

Beledi – jest to folklorystyczny wariant podstawowego środkowowschodniego maksum, charakteryzujący się dwoma DUM rozpoczynającymi frazę. Bardzo często jest nazywany „masmoudi saghir” („mały masmoudi”), ponieważ posiada takie same akcenty jak masmoudi, tylko jest grany na 4/4 zamiast 8/4. Beledi grane jest zazwyczaj wolniej niż maksum.

Beledi 4/4

1-+-2-+-3-+-4-+-|
D-D-__T-D-__T-__| podstawowy
D-D-tkT-D-tkT-tk| wypełniony
D-D-T-S-D-T-S-tk| „klasyczny egipski”

Saidi – rytm folklorystyczny z rodziny maksum. Saidi charakteryzuje się podwojeniem środkowego DUM. Ma nieco inne zabarwienie i wypełnienie. Jest popularny w Górnym Egipcie. Podobnie jak beledi, jest grany szybko. Tradycyjnie wykorzystuje się go w męskim ludowym tańcu z kijami, a także w belly dance, gdzie przekształcił się w taniec z laską.


Saidi 4/4

1-+-2-+-3-+-4-+-|
D-T-__D-D-__T-__| podstawowy
D-T-tkD-D-tkT-tk| wypełniony

Chiftetelli - jeśli do rytmów z grupy maksum dodać jeszcze jedną 4-bitową sekwencję, powstanie rytm, kojarzony zazwyczaj z tureckim lub greckim rytmem chiftetelli. Podstawa tego rytmu jest podobna jak w maksum, ale jest wypełniany w 8/4 i stwarza inne wrażenie. Jest on często wykorzystywany w tureckim belly dance, zazwyczaj grany jest wolno i niezbyt mocno wypełniany.

Chiftetelli 8/4
1-+-2-+-3-+-4-+-5-+-6-+-7-+-8-+-|
D—__T—__T—D—D—T—____| podstawowy
D-tkT-T-tkD-T-tkD—D—TktkT—| wypełniony

Masmoudi – jest to podstawowy maksum, grany dwa razy wolniej. Charakterystycznym dla tego rytmu jest połączenie dwóch 4-bitowych fraz muzycznych. Często jest nazywany „masmoudi kabir” („duży masmoudi”), odróżnieniu od 4-bitowego masmoudi saghir. Zazwyczaj pierwsza fraza posiada dwa wiodące DUM. Istnieje wersja z trzema wiodącymi DUM, zwana „chodzony masmoudi”, ponieważ łatwo dostosować do niego rytmiczny krok. Rytm masmoudi jest bardzo rozpowszechniony w muzyce do belly dance, łatwo rozpoznawalny i daje tancerce możliwość planowania akcentów.

Masmoudi 8/4

1-+-2-+-3-+-4-+-5-+-6-+-7-+-8-+-|
D—D—____T—D—____T—T—| podstawowy
D—D—tktkT-tkD-tktkT-TktkT-tk| wypełniony

Fellahi – jest to rytm maksum, grany na 2 bity. Wykonywany jest zazwyczaj bardzo szybko i z wypełnieniem. Wykorzystywany jest w muzyce ludowej, do tańca „fellah” („rolnik”). Zazwyczaj grany jest dwa razy szybciej niż maksum.

Fellahi 2/4

1-+-2-+-|
Dk-kD-k-| podstawowy
DtktDktk| wypełniony
DgkgDkgk| wariant

Ayub – szeroko rozpowszechniony, bardzo prosty 2-bitowy rytm, podobny do fellahi. Jego wolniejsza forma wykorzystywana jest w północnoafrykańskim rytualnym tańcu transowym, zwanym „zar” (ten wariant rytmu bywa niekiedy nazywany „zar”). Ayub jest często spotykany w muzyce belly dance jako szybki lub bardzo szybki rytm. Ruchy w tańcu przypominają chód wielbłąda.

Ayub 2/4

1-+-2-+-|
D–kD-T-| podstawowy
D-kkD-S-| wariant
DktkDtkt| wypełniony

Bayou – rytm w podobnym rozmiarze, co ayub, ale posiadający dwa DUM i grany zazwyczaj wolniej. Często wykorzystywany w belly dance, w drum solo.

Bayou 2/4
1-+-2-+-|
D–DD-T-| podstawowy
D-kDD-S-| wariant

Malfuf – oznacza „obracanie”. Jest dość mocno wypełnionym i akcentowanym rytmem, składającym się z 8 uderzeń, dzielonych 3+3+2. Jest charakterystyczny dla Środkowego Wschodu i rejonu Morza Śródziemnego, wykonywany w muzyce do tańca oraz we współczesnej muzyce pop.

Malfuf 2/4 = 3 + 3 + 2
1-+-2-+-|
D–T–T-| podstawowy
DkkTkkTk| sypełniony
D-kT-kT-| synkopowany

Darij – zazwyczaj składa się z 6 bitów. Ma wiele form, w zależności od miejsca z którego pochodzi. W Persji jest bardziej równy (nie synkopowany), w krajach Maghrebu – mocno synkopowany.

Samai darij (darij) 6/8 lub 3/4
1-+-2-+-3-+-|
D-T-T-D-T-__| podstawowy
D-TkT-D-T-__| wypełniony
D-T-T-D-T-_k| synkopowany

Darij 6/8
1-+-2-+-3-+-|
D-ktk-D-T—| podstawowy
D-D-__T-T-__| algierski

Karsilama – po turecku oznacza „twarzą w twarz”. Ten 9-bitowy rytm jest popularny w belly dance, a także wykorzystywany w tureckich i greckich pieśniach folklorystycznych i we współczesnym jazzie tureckim. Charakterystycznym dla tego rytmu jest wykonywanie go w dwóch grupach po trzy sekwencje (wolno a potem szybko – i ).

Karsilama 9/8 = 2 + 2 + 2 + 3
1-+-2-+-3-+-4-+-5-|
D-__T-__D-__T-T-T-| podstawowy
D-kkT-kkD-kkT-T-T-| wypełniony
D-tkT-tkD-tktkT-T-| wariant